Het ontstaan van de heuvels 

Klik om te vergroten

De gemeente Heuvelland ontleent haar naam aan het uitzonderlijk landschap. Lang voordat er in deze streek van mensen sprake was, werden er opeenvolgende bodemlagen afgezet en weer weggeschuurd door zeetransgressies (overstromingen) en –regressies (terugtrekken van het water). De bestaande heuvels zouden overblijfselen zijn van zandlagen voor de kustlijn die zich zo’n 7 miljoen jaar geleden hier bevond. Omdat op deze plekken een laag zandsteen de bodem tegen erosie beschermde, bleven de heuvels staan (vandaar: getuigenheuvels) en werd het omliggende landschap weggeschuurd. De ijzerzandzeen is met het blote oog zichtbaar op de heuveltoppen, hetzij onder de vorm van brokstukken, hetzij als roodkleurige aarde.

Veel later verscheen de mens in dit landschap. De heuvels werden gebruikt als verdedigingsplaats (zie: historiek) en als steengroeve: ijzerzandsteen werd zeer lang als bouwmateriaal gebruikt. We zien het onder meer bij de kerk van Westouter.

De menselijke invloed leidde ondanks '14-'18 tot een mooi landschap met een unieke afwisseling van beboste heuvels, open landbouwakkers, brede zichtlijnen, bomenrijen en hagen en kleine natuurreservaten; het is het evidente visitekaartje van de gemeente geworden. In de structuurplanning wordt trouwens vertrokken van het landschap als uitgangspunt, net zoals bij het verlenen van stedenbouwkundige vergunningen (materiaalkeuze,integratie in het landschap). De uitdaging is om landbouw en toerisme zich als gebruikers van het landschap verder te laten ontwikkelen zonder echter te raken aan de aantrekkelijkheid ervan.