Fotovoltaïsche cellen 
Fotovoltaïsche cellen zetten zonlicht om in elektriciteit. Deze zonnecellen worden aan elkaar gekoppeld in PV-panelen.
Elektriciteit uit de zon
|
|
Een zonnecel bestaat uit een dun plaatje halfgeleidend materiaal dat alleen goed elektriciteit geleidt als er licht op valt. Het meest gebruikte materiaal is silicium dat door chemische bewerkingen een negatieve bovenlaag en een positieve onderlaag krijgt. De energie van het invallende licht brengt een elektrische stroom op gang. |
Met losse zonnecellen kun je in de praktijk echter niet aan de slag: ze zijn breekbaar, vochtgevoelig en wekken afzonderlijk te weinig elektriciteit op. Daarom worden zonnecellen onderling verbonden in een PV-paneel.
![]() |
De gelijkspanning van de fotovoltaïsche panelen op het dak wordt omgevormd tot normale wisselspanning die rechtstreeks aan het elektriciteitsnet kan worden geleverd. Dat gebeurt via een invertor of omvormer. Deze omvormer wordt bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de elektriciteitskast geplaatst. Sommige omvormers produceren een zacht geruis en worden daarom beter op zolder of in de kelder geplaatst. De omvormer zorgt tegelijkertijd voor beveiliging ('eilandbeveiliging') en kwaliteitsbewaking. |
Wanneer je minder elektriciteit verbruikt dan je PV-panelen leveren, wordt het overschot op het elektriciteitsdistributienet gestuurd. Je elektriciteitsmeter zal op dat moment terugdraaien. 's Nachts en wanneer de zon onvoldoende elektriciteit levert, wordt de nodige energie uit het distributienet gehaald.
Contacteer steeds de netbeheerder Eandis als je PV-panelen wil plaatsen. Je moet immers ook een afzonderlijke zekeringkast en bidirectionele teller plaatsen en je moet een keuringsverslag van je installatie kunnen voorleggen. Een PV-systeem mag enkel na schriftelijke toestemming van de netbeheerder op het distributienet worden aangesloten.
Types
Zonnecellen
Afhankelijk van het type silicium zal de zonnecel een groter of kleiner aandeel van het zonlicht omzetten in elektriciteit.
| type | rendement | kleur | andere kenmerken | |
|
1 |
monokristallijn silicium |
12-15% |
egaal grijs-zwart |
gemaakt uit 1 kristal, duurst |
|
2 |
polykristallijn silicium |
11-14% |
gemarmerd paars-blauw |
gegoten uit meerdere kristallen, meest verkocht |
|
3 |
amorf silicium |
5-7% |
egaal bruin-zwart |
'film' op glas/kunststof, eenvoudige productie, goedkoopst maar door lager rendement grotere oppervlakte nodig |
De elektronenstroom gebeurt ofwel langs de klassieke zichtbare contacten (zilveren energiebanen, meest voorkomend) ofwel met achtercontacten (minder gevoelig voor schade en dus duurzamer maar duurder).
PV-panelen
Naast de standaardpanelen (met aaneengesloten zonnecellen) zijn er ook semi-transparante panelen (met achterkant van het paneel in glas uitgevoerd en niet aangesloten zonnecellen waardoor lichtinval mogelijk is), films (veel gebruikt op platte daken i.p.v. roofing) en kaderloze modellen (geïntegreerd in dak). De meest courante afmetingen van PV-panelen bij netgekoppelde systemen zijn 80 cm bij 150 cm.
Opstelling
Oriëntatie en hellingsgraad
Om voldoende rendement te halen uit je installatie, moeten de zonnepanelen zo geplaatst worden dat er zoveel mogelijk zonlicht op valt. Een oriëntatie tussen zuidoost en zuidwest en een hellingshoek tussen 20° en 60° leveren een goede opbrengst.
Dimensionering
Het gemiddeld elektriciteitsverbruik van een gezin in Vlaanderen bedraagt 3500 tot 4000 kWh per jaar. Om die elektriciteit te produceren zou een installatie nodig zijn met een oppervlakte van 35 tot 40 m². Het systeem hoeft echter jaarlijks niet evenveel elektriciteit op te wekken als een gezin verbruikt. In praktijk hangen de afmetingen van de installatie meer af van het beschikbare budget en de beschikbare plaats. Een particuliere installatie heeft in de meeste gevallen een oppervlakte van ongeveer 21 m².
Bouwvergunning
Het plaatsen van zonnepanelen op de daken van gebouwen die niet vallen onder speciale voorschiften van verkavelingsvergunningen, bpa’s of ruimtelijke uitvoeringsplannen, wordt volledig vrijgesteld van stedenbouwkundige vergunning op uitzondering van beschermde monumenten of gebouwen die zijn opgenomen in de inventaris bouwkundig erfgoed of gelegen zijn in beschermde dorpszichten, landschappen.
Voor het plaatsen van zonnepanelen op de daken van gebouwen die wél vallen onder voorschiften van verkavelingsvergunningen, bpa’s of ruimtelijke uitvoeringsplannen, waarin het materiaalgebruik van bijvoorbeeld pannen of leien is voorgeschreven, kan voortaan ongeacht de oppervlakte een stedenbouwkundige vergunning worden bekomen via een afwijking op de verkavelingsvergunning of de voorschriften van het plan. Dit is dus via de in artikel 49 (gecoördineerd decreet) of artikel 111 (decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening) vermelde afwijkingsmogelijkheid. Enkel indien de verkavelingsvoorschriften een expliciet verbod bevatten op het plaatsen van zonnepanelen en zonneboilers blijft de procedure van wijziging van de verkavelingsvergunning gelden.
Informeer bij de dienst stedenbouw of je een bouwaanvraag nodig hebt voor je persoonlijke situatie.
Kostprijs
Een geplaatst standaard-PV-systeem kost gemiddeld 5 tot 7 euro per Wp geïnstalleerd vermogen. Een systeem van 1 kWp levert jaarlijks ongeveer 840 kWh. Een particuliere installatie van 3 kWp (oppervlakte ongeveer 21 m²) kost dus pakweg 20 000 euro (vanaf 17 500 euro) en levert jaarlijks zowat 2520 kWh.
Subsidies
Het premieaanbod varieert van jaar tot jaar. Op www.eandis.be , www.premiezoeker.be of www.energiesparen.be vind je de meest actuele situatie. Hieronder geven we je de situatie mee anno 2008.
|
Federale overheid |
belastingvoordeel (40% van investering met max. van 3440 euro) |
|
Netwerkbeheerder Eandis |
premie van 450 euro per 1000 kWh geproduceerd met PV-panelen gedurende 20 jaar |
|
Gemeente Heuvelland |
premie van 15% van kostprijs met een maximum van 495,79 euro |
Landbouwers genieten van een extra subsidie via het Vlaams Investeringsfonds.
Terugverdientijd
Reken voor het aankopen en plaatsen van een standaardsysteem (3kWp) minstens 17 500 euro. Rekening houdende met het belastingvoordeel (tot max. 3440 euro) en de eenmalige premie van de gemeente Heuvelland (495,79 euro) rest hiervan 10124,21 euro indien je je investering spreidt over twee jaar (tweemaal belastingvoordeel tot 3440 euro).
Jaarlijks produceert je installatie 2500 kWh. Hiervoor krijg je gedurende 20 jaar jaarlijks een premie van Eandis van 1125 euro (450 euro x 2,5) en bespaar je ongeveer 400 euro op je elektriciteitsrekening. Je verdient dus jaarlijks 1525 euro.
Na ongeveer 7 jaar is je investering 'terug verdient'. Na 20 jaar heb je niet alleen je installatie terug verdient maar kun je bovendien rekenen op een winst van pakweg 19825 euro. Hou er evenwel rekening mee dat de elektrische werking van een standaardinstallatie jaarlijks (lichtjes) vermindert. Je haalt dus het beste rendement tijdens de eerste jaren. Een installatie gaat gemiddeld 25 tot 30 jaar mee. De convertor zou al na 10 jaar moeten worden vervangen.


